Lista dokumentów z czasem i kosztem
Każdy poradnik podaje listę dokumentów. Mało który mówi, ile się na nie czeka i ile kosztują - a to decyduje, kiedy możesz obiecać kupującemu termin aktu. Poniżej mieszkanie z odrębną własnością i założoną księgą wieczystą, najczęstszy przypadek.
| Dokument | Gdzie | Ile dni | Ile zł | Podstawa |
|---|---|---|---|---|
| Dowód osobisty albo paszport | masz | 0 | 0 | - |
| Podstawa nabycia (umowa kupna, darowizny, postanowienie o spadku, akt poświadczenia dziedziczenia) | masz w domu; kopię wydaje notariusz albo sąd, który sporządził dokument | od ręki do kilku dni | według taksy notariusza lub opłaty sądowej | - |
| Numer księgi wieczystej | w akcie nabycia; treść bezpłatnie w ekw.ms.gov.pl | 0 | 0 (odpis online 30 zł, papierowy 45 zł) | gov.pl, opłaty 2026 |
| Świadectwo charakterystyki energetycznej | uprawniony audytor wpisany do centralnego rejestru | według terminu audytora | cena rynkowa, brak urzędowego cennika | ustawa o charakterystyce energetycznej |
| Zaświadczenie o osobach zameldowanych (albo o braku) | urząd gminy lub dzielnicy | do 7 dni | 17 zł (Warszawa) | KPA art. 217 |
| Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach | wspólnota (zarządca) albo spółdzielnia | według zarządcy | według zarządcy | - |
| Zaświadczenie z urzędu skarbowego o podatku od spadku lub darowizny (tylko gdy tak nabyłeś) | urząd skarbowy | do 7 dni | sprawdź w urzędzie | Ordynacja art. 306g, ustawa o podatku od spadków art. 19 ust. 6 |
| Zaświadczenie gminy, czy lokal leży w specjalnej strefie rewitalizacji (gdy gmina ją ustanowiła) | urząd gminy | do 7 dni | opłata skarbowa za zaświadczenie | ustawa o rewitalizacji |
| Zaświadczenie banku o saldzie i zgoda na wykreślenie hipoteki (gdy masz kredyt) | Twój bank | według banku | według taryfy banku | zobacz sprzedaż z hipoteką |
Kolumna „ile dni” przy urzędach to termin maksymalny z ustawy - zaświadczenie wydaje się bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w 7 dni. Najdłużej czeka się zwykle tam, gdzie termin nie wynika z ustawy: u audytora, w spółdzielni i w banku. Od nich zacznij.
Mieszkanie własnościowe a spółdzielcze własnościowe - co się zmienia
Odrębna własność lokalu ma swoją księgę wieczystą, w której jesteś wpisany jako właściciel. Dokumenty jak w tabeli powyżej.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to coś innego: sprzedajesz prawo do lokalu, a budynek i grunt należą do spółdzielni. Różnice w praktyce:
- Zaświadczenie ze spółdzielni o tym, że przysługuje Ci prawo do lokalu, czy jest dla niego założona księga wieczysta i czy nie masz zaległości. Notariusz o nie poprosi. Termin i opłatę ustala spółdzielnia - zapytaj o nie przy pierwszym kontakcie.
- Księga wieczysta może nie istnieć. Prawo spółdzielcze może mieć księgę, ale nie musi. Brak księgi nie zabrania sprzedaży, ale utrudnia kupującemu kredyt - większość banków wymaga hipoteki na zabezpieczenie. Rozważ założenie księgi przed wystawieniem ogłoszenia; wniosek składa się do sądu, zwykle z pomocą spółdzielni.
- Cen nie ma w rejestrze. Rejestr Cen Nieruchomości nie obejmuje spółdzielczego własnościowego prawa, więc wartość ustalasz po lokalach własnościowych w okolicy - zobacz ile jest warte mieszkanie.
Szczegóły zasad spółdzielczych reguluje ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych - przy nietypowej sytuacji (np. prawo po rozwodzie, kilku spadkobierców) zapytaj notariusza przed podpisaniem umowy przedwstępnej.
Dokumenty w szczególnych sytuacjach
- Spadek. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, a do tego zaświadczenie z urzędu skarbowego. Bez zaświadczenia notariusz nie sporządzi aktu sprzedaży. Jeśli w księdze nadal jest wpisany zmarły, najpierw zaktualizuj wpis - sprawdzisz to w księdze wieczystej.
- Darowizna. Umowa darowizny i zaświadczenie z urzędu skarbowego o podatku od darowizny.
- Małżeństwo. Jeśli mieszkanie jest we wspólności majątkowej, u notariusza muszą stawić się oboje małżonkowie albo jeden z pełnomocnictwem drugiego w formie aktu notarialnego.
- Opłata przekształceniowa. Gdy grunt przekształcił się z użytkowania wieczystego we własność, w księdze bywa wpisane roszczenie o opłatę. Weź z urzędu miasta zaświadczenie o stanie opłat - kupujący o nie zapyta.
- Bonifikata. Mieszkanie kupione od gminy z bonifikatą i sprzedawane przed upływem 5 lat może oznaczać obowiązek zwrotu bonifikaty. Przepis ma wyjątki - sprawdź w gminie.
- Pełnomocnik. Jeśli nie możesz przyjść do notariusza, pełnomocnictwo do sprzedaży musi mieć formę aktu notarialnego. Gdy jesteś za granicą, zobacz sprzedaż z zagranicy.
W jakiej kolejności zamawiać
Zasada jest prosta: najpierw to, na co czekasz u kogoś innego, potem to, co załatwisz od ręki.
- Tydzień przed ogłoszeniem albo wcześniej: przeczytaj księgę wieczystą. Jeśli wymaga zmian (spadek, stara hipoteka), wniosek do sądu składasz od razu - na wpis nie masz wpływu.
- Równolegle: świadectwo energetyczne, zaświadczenia ze spółdzielni, rozmowa z bankiem przy kredycie - zobacz sprzedaż z hipoteką.
- Przed umową przedwstępną: zaświadczenia z urzędów (do 7 dni) - kupujący i jego bank będą chcieli je zobaczyć przed decyzją.
- Pod termin aktu: zaświadczenie o braku zaległości od wspólnoty i aktualne zaświadczenie o saldzie kredytu.
Rozpisanie tego na tygodnie znajdziesz w planie sprzedaży na 90 dni. Teczka z kompletem dokumentów to też argument w rozmowie z kupującym: pokazuje, że transakcja może się odbyć szybko i bez niespodzianek.
Czego notariusz nie wymaga, a kupujący zapyta
Te dokumenty nie są warunkiem aktu, ale przyspieszają decyzję kupującego i jego banku:
- rzut mieszkania z wymiarami pomieszczeń,
- zaświadczenie o przekształceniu gruntu we własność albo informacja o użytkowaniu wieczystym,
- protokoły przeglądów instalacji gazowej i elektrycznej w budynku (od zarządcy),
- wysokość czynszu i opłat z rozbiciem na pozycje,
- informacja o planowanych remontach i podwyżkach funduszu remontowego (od zarządcy).
Kupujący z kredytem przekaże część z nich rzeczoznawcy banku. Im szybciej je dostanie, tym szybciej bank wyda decyzję - o tym, jak sprawdzić jego finansowanie, piszemy w artykule czy kupujący dostanie kredyt.
Dom i działka wymagają innych dokumentów (pozwolenie na użytkowanie, wypis z planu, wypis z rejestru gruntów) - zobacz dokumenty do sprzedaży domu i dokumenty do sprzedaży działki.
Najczęstsze pytania
Czy muszę mieć odpis z księgi wieczystej do notariusza?
Zwykle nie. Notariusz sprawdza księgę sam w systemie elektronicznym - wystarczy, że podasz jej numer. Odpis przydaje się kupującemu i jego bankowi; online kosztuje 30 zł.
Co jeśli nie mam świadectwa energetycznego?
Zamów je u osoby wpisanej do centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków. Świadectwo musi mieć numer z rejestru i jest ważne 10 lat, chyba że wcześniej przeprowadzisz prace zmieniające charakterystykę energetyczną mieszkania.
Ile ważne jest zaświadczenie o braku zaległości w czynszu?
Przepisy nie ustalają jednego terminu ważności. Notariusz może oczekiwać dokumentu aktualnego na dzień aktu - zapytaj kancelarię, jak świeży ma być, i zamów zaświadczenie pod termin aktu.
Czy mieszkanie musi być wymeldowane przed sprzedażą?
Zameldowanie nie jest prawem do lokalu, ale kupujący zwykle wymaga zaświadczenia, że nikt nie jest zameldowany, albo zobowiązania do wymeldowania w określonym terminie. Zapisz to w umowie przedwstępnej.
Jakie dokumenty przy mieszkaniu kupionym od gminy z bonifikatą?
Akt nabycia z informacją o bonifikacie. Jeśli sprzedajesz przed upływem 5 lat od nabycia, gmina może zażądać zwrotu bonifikaty - przepis przewiduje wyjątki, więc zapytaj gminę albo notariusza przed wystawieniem ogłoszenia.